turk donyasi
زبان،تاریخ و فرهنگ مردم ترک
درباره وبلاگ


سلام به وبلاگ من خوش آمدید از اینکه به وبلاگ اینجانب سر میزنید خوشحالم. در ارائه و جمع آوری مطالب این وبلاگ سعی شده است مطالب مفید راجع به زبان ، فرهنگ و تاریخ مردم ترک از اکثر سایتها و وبلاگهای ایرانی و سایر کشورها به خصوص کشورهای ترک زبان دنیا استفاده شده است و در واقع گلچینی از مطالب سایت های مختلف است که در قالب یک وبلاگ جمع شده است. و سعی شده است با ارائه مطالب آموزش و همچنین لینک های مفید به یادگیران زبان ترکی کمکی کوچک کرده باشیم .خواهشمند است ما را از نظرات سازنده تان بی نصیب نفرمایید. ترکون دیلی تک سوگیلی ایستکلی دیل اولماز آیری دیله قاتسون بو اصیل دیل اصیل اولماز
نويسندگان
چهارشنبه 01 خرداد 1392 :: 09:29 :: نويسنده : turkdonyasi

 

اسم آلت


اسم آلت اصلا در فارسي معنا و مفهومي ندارد. اما در عربي و
توركي از قاعده خاصي تبعيت مي كند:

 

بورماق: پيچاندن---» بورقو: پيچ

چالماق: نواختن---» چالقي: آلت نواختن مثل ساز و غيره

سيلمك: پاك كردن---» سيلگي: پاك كن

سَرمك: پهن كردن---» سَرگي: فرش و يا هر چيز ديگري كه بر
 
زمين پهن شود.

گل گيت: رفت و آمد---» گلن گيدن ( در اسلحه. اين كلمه معادل
 
فارسي ندارد(

قاپاماق: درپوش گذاشتن---» قالپاق (در ماشين كه به همين
شكل در فارسي استعمال ميشود(

ياتماق: خوابيدن---» ياتاغان (در ماشين كه به همين شكل در
فارسي استعمال ميشود(

 

 

 

 

اسم زمان و اسم مكان


اسم زمان و اسم مكان را در فارسي اصلا نبايد حرفش را زد.
فقط در بعضي مواقع با اضافه كردن پسوند "گاه" مي توان
اسم مكان و يا زمان ساخت كه آن هم از خود كلمه مشتق
نمي شود:

 

ياتماق: خوابيدن---» ياتاق: محل خواب و يا رختخواب

بارينماق: پناه گرفتن---» باريناق: پناهگاه

قونماق: نزول كردن به مكاني---» قوناق: منزل، كاروانسرا

دورماق: ايستادن---» دوراق: محل وقوف، ايست گاه
قوروماق: محافظت كردن---» قوُروق: منطقه محافظت شده يا قورق كه در فارسي هم
استعمال ميشود

 

 

 

 

ساختن فعل از ريشه اسم



 
ساختن فعل از ريشه اسم، همچون عربي اوج قدرت و شاهكار ادبي توركي به حساب
مي آيد:
يومورتا: تخم مرغ---» يومورتلاماق: تخم گذاشتن
گؤنش: آفتاب---» گؤنش لنمك: حمام آفتاب گرفتن
داش: سنگ---» داش لاماق: سنگ پرتاب كردن
ال: دست---» اللمك: با دست ور رفتن، دست كاري كردن
آياق: پا---» آياقلاماق: پايمال كردن---» آياق لانماق: به پا خواستن، قيام كردن

 

 



ادامه مطلب ...
چهارشنبه 01 خرداد 1392 :: 08:59 :: نويسنده : turkdonyasi

باخما منيم ياشيما

 

قولاق آسين جماعت – من دانيشيم نهايت
بو محبت عالمي – چوخسونا وئرميش غمي

منده عذاب چكميشه م – چوخ اضطراب چكميشه م
كيم گليبدي خوشوما – نه ايش گليب باشيما
ياش دولا – دولا گؤزلره – دانيشيرام سيزلره

او بفاسيزدان سورا – دوشمنه گؤجوم گورا
سئومييه جه م سؤيله ديم – تنها عمور ائيله ديم
كئچدي خيلي زامانلار – اؤتدي بير نئچه آنلار

بير قيز گؤردو گؤزلريم – ياددان چيخدي سؤزلريم
بو قيز عجب دير عجب - سئو مني ائيليب طلب
دئديم چاتار كو مكيمه – تسلي دير اوره گيمه

دوشدوم اونون دالينجا – اوندان بير سؤز آلينجا
لاپ اوره گيم پارتلادي – سانكي باغريم چاتلادي
هر او درسه گئده نده – گئتديم اونونلا منده

چوخ ائيله ديم آندا مان – آخيركي بير زامان
چيخارديب اينجه سه سين – سؤيله دي اؤز كلمه سين
باخما منيم ياشيما – چوخ ايش گليب باشيما

خيلي عمور سورموشه م – چوخ حاق سيزليق گؤرموشه م
ايندي ايسه بير اينسانا – تانيماديغيم اوغلانا
نئجه سئويرم سؤيلويوم– من اعتيبار ائيلييم

اؤزون فيكيرله ش گينه – مني باشا دوش گينه
سؤيله دي اؤز سؤزلرين – سوزدوره جه ك گؤزلرين
دئدي بو قه ده ر والسلام – يولونا ائيله دي دوام

دونوب يئريمده قالديم – بيرآز خيالا قالديم
دوشوندوم كي دوز دئيير – چوخ عاغيللي سؤز دئيير
داها داليجا گئتمه ييم – چوخ اونو اينجيتمه ييم

هاچانسا اؤز قيسمتيم – حقيقي محبتيم
چيخار منيم قاباغيما – جواب وئره ر سوراغيما
اوندان سورا هر گئجه – بيلميرديم ياتيم نئجه

او جانانين خيالي – اونون حسن و جمالي
گؤزومده يدي هر ساعات – مني قويموردو راحات
دؤزمويوب بير گون سحر – دوروب آياغا بير ته هر

گؤروشونه گئديم گئنه – دئييم وورغونام سنه
گؤردوم گلير اوزاقدان – گئتديم الدن آياقدان
آز قالميشيدي چاشيم – ايسته ديم ياخينلاشيم

ياخينلاشدي اؤزو منه – دئدي بئله بير سؤزو منه
گؤروره م كي وورولموسان – اؤرووي عشقه سالميسان
ال چكميرسه ن سن مندن – شرطيم بوجوردو سن ده ن

يالقيز دوست اولاق گه ره ك – بئله ائده بيلله م كومك
ايسييرسه ن هه دئنه ن – دوشون قرار وئرگينه ن
ايسته ميرسن الوداع – گئت كومك اولسون خدا

آخي نه ايدي علاجيم – واريدي احتياجيم
آخي نه ايدي علاجيم – واريدي احتياجيم
خيلي خيال دولاشديم – آخردا راضي لاشديم

بو دوسلوق مهربانليق – مني ده ييشدي بير آنليق
سونرالار حياتيمي – غملي احوالاتيمي
دانيشديم او جانانا – اودا دانيشدي يانا – يانا

دئدي سوگي محبت – وئرمييب منه ذيللت
سئويب سئويلمه ديم من – عشق نه دي بيلمه ديم من
اما بختي قارايام – سن دنده بيچارايام

سوروشدوم دردين نه دي – بوجور جواب سؤيله دي
آند وئريره م من سنه – وارسا حرمتين منه
مندن هئچ نه سوروشما – داها بو حاقدا دانيشما

سون قوياق بو صحبته – سالما مني زحمته
بو سؤزلري ائشيتديم – من ائله بوجورده ائتديم
بو باره ده بير دنه – سؤوال وئرمه ديم گئنه

هر گئجه زنگ له شيرديك – داريخديق گؤروشوردوك
لذتيني حياتين – بو فاني كائناتين
حيس ائديرديك گؤروردوك – گؤزل عمور سوروردك

گلدي ائله بير مقام – دئيشدي هر شئي تمام
بير زامان آخشام چاغي – اوره گيمه چكدي داغي
گؤردوم هر شئين سونون – زنگي گلدي تلفونون

دوشوندوم جانانيم دي – همان گؤزل خانيم دي
دسته يي تئز گؤتوردوم – بيردن اؤزومو ايتيرديم
سه س اؤزگه نين سه سيدي – اونون رفيقه سيدي

گؤرون نه لر دانيشدي – ياندي قلبيم آليشدي
او سن سئوه ن جانانين – درد بوروموشدو جانين
خسته ايدي اوره گي – هئچ يوخويدو كومكي

حكيم قويدوغو مدت – دونه ن يئتيردي البت
گئجه ياتيبدير سحر – آييلمييب مختصر
اما سني چوخ سئويردي – اؤله جه گين ده بيليردي

آپاردي اونو اجل – سني سئون او گؤزل
آرتيق يوخدو حياتدا – ساخلا سن بونو ياددا
اول جه اينانماديم – اونو دوغرو سانماديم

سونرا ايسه سؤيله دي – ساباح اونون دفني دي
اگر گلمه ك ايسته سن – دوزونو بيلمه ك ايسته سن
ساباح ايكي تامامدا – من دييه ن بو مقامدا

گلرسن بو عنوانا – اورداكي قبريستانا
سئوگيلين آغ كفنيله – كوچه جه ك سون منزيله
گئجه ني ياتا بيلمه ديم – آخي نييه من اؤلمه ديم

او اؤلدو گئتدي الله – گؤزومدن ايتدي الله
سحر آچيلان زاماندا –او قيز دييه ن مكاندا
عاجز – عاجز دايانديم – گؤردوم سونرا اينانديم

جماعت آغلاشيردي – آدامين عاغلي شاشيردي
دفين مراسيميدي – قبيره گئدن كيميدي
منيم عمورم حياتيم – جانيم معنوياتيم

گئتدي مني ده آپاردي – ائله كي دفن قورتاردي
داغيليشدي گئتدي هامي – او اينسان ايزدي هامي
تنها قالديم او يئرده – درده غمده كدر ده

قبري اوسته ديز چؤكوب– قانلي گؤز ياشي تؤكوب
وداع لاشديم ياريملا – گؤزل وفاداريملا
اؤلوم امان سيز اولدو – واخ سيز زامان سيز اولدو

اليمدن سني آلدي – او گونلر هاردا قالدي
هر آن شاديمانيدي – عجب مهربانيدي
بير واخ اليمدن توتان – ايندي سه ساكت ياتان

اي گؤزليم الوداع – يوخدو سن دن سه س صدا
هر كميه اولسا عاشيق – بئچارادي بو عاشق
آنلين يازيني گؤردو – ياشادي بير آزدا گؤردو

آرتيق اوره كده يارام – بودا منيم ماجرام


 

 

ترجمه فارسي:

 

 

 

گوش كنيد جماعت...  تا من بگم نهايت ...  اين عالم محبت...

 

      به همه داده زحمت ..  منم عذاب كشيدم ...چه اضطرابها ديدم ...  
                                      هر كي خوشم اومده ...

 

    ازش بلا اومده ... با چشمهاي پر شده ...ميخام بگم چي شده ...     
تا رفت اون بي وفا به دور...گفتم ديگه نمي افتم تو تور... گفتم كه عاشق نشم ...

 

  تنها وبي كس باشم... گذشت خيلي زمانها... روزها, هفته ها, ماه ها...   
يه دخترو چشام ديد...    حرفهام از يادم پريد ...             دختر نبود بلا بود...

 

    تكه اي از طلا بود ...    گفتم ميرسه به دادم ... دلمو تسلي دادم ...   
به دنبالش دويدم...  تا كه جواب بگيرم ... بند دلم پاره شد ...

 

     دوباره بيچاره شد...  هميشه تو راه كلاساش...من مي رفتم  پابپاش ...
خيلي كردم التماس... تا آخرش با احساس ....        گفت با صداي نازش...

 

    حرف هاي آدم سازش ...    نگاه نكن به سنم ...آينده رو ميبينم ...     
عمر كمي نكردم ... چه ناحقي ها كه ديدم ...   حالا به خاطر  يك نفر...

 

            تو ناشناس اي پسر... دوستت دارم بگم...به چه اعتبار عزيزم؟ ...   
تو فكركن كمي جانم ...من باقي شو ميدونم ...      با چشمهاي خمارش ...

 

             چه ها گفت شصت نازش ...   گفتش همين والسلام ...

 

     راهش و كردش دوام ... خشكم زد اونحا موندم ...

 

  ساعتها تو خيالها بودم ... فكر كردم كه راست مي گه ...
حرفش عاقلانه ست ديگه ... ديگه دنبالش نرم ... دارم دردسر ميشم ...   
شايد يه وقت قسمتم ...حقيقي  محبتم ...    يه روز  مياد سراغم ...

 

       ميشينه در كنارم ...از فكرش هر شب به زور ...نميدونستم بخوابم چطور....   خيال اون نازنين ... خوشگل روي زمين ...       جلوي چشام هر ساعت ...

 

                     آخرش يك روز سحر ...   بلند شدم من پكر ...

 

              دوباره رفتم به پاش ...   بگم شدم خاطر خواش ...

 

 تارسيدش به جايم ...                                 لرزيدش دست و پايم ...

 

                  تا به خودم بجنبم ...    كم مونده بود بي افتم ...

 

اومد به پيشم خودش ...  اينحرف و به هم گفتش ...

 

         شدي مثل اينكه خاطر خواه ...   اما اينو از من نخواه ...

 

نمي كشي, دست از سرم ...      شرطمو بگم و برم ...

 

              دوستيمون ساده باشه ...           فقط اينجوري راهشه ...

 

          ميخاي؟ عزيزم , همين ...           فكر كن بگو نازنين ...

 

            نميخواهي؟ الوداع ...  برو كمكت كنه خدا ...

 

آخه نداشتم علاج ...  من به محبت محتاج ...

 

       خيلي رفتم تو خيال ...  راضي شدم با اين حال ...

 

           اين دوستي و رفاقت ... من و عوض كرد البت ...

 


گفتم به اون نازنين ...                گفتش با آهي حزين ...

 

               دوستي, عشق, محبت ... به من نداده ذلت ...

 

دوست داشتن  ,دوستم داشتن .... عشق چيه؟ نفهميدم من ...

 

             بختم از شب سياه تر ... من از تو بيچاره تر ...

 

دردت چي پرسيدم ...                              اينو جواب شنيدم ...

 

                ميدم قسم من ترا ... اگر مي خواهي مرا ...

 

          هيچي نپرس تو از من ...در اين باره حرف نزن ...

 

تموم كنيم اين صحبت .... ننداز منو به زحمت ...

 

       اين حرفهارو شنيدم .... هرچي گفت همون كردم ...

 

حرفي هم دراين باره ... نپرسيدم دوباره ...

 

         هر شب به هم زديم زنگ ...ديدار وحرفهاي قشنگ ...

 

لذتهاي زندگي وجواني ...توي اين دنياي فاني ...

 

      حس ميكرديم ,مي ديديم ... از باغ زندگي چه گلهايي ميچيديم ...

 

اما, اومد يك زمان ... عوض شد هر چي يه آن ...

 

       يه وقت شب سياهي ...   زد به دلم چه داغي ... ديدم , مرگ هر چي مون ...

 

   اومد زنگ تلفن ...فكر كردم اون جانمه ...اون دلبر نازمه ...

 

   گوشي رو زود گرفتم ... يه آن به خود لرزيدم ...

 

     صداشو من نشنيدم ... به جاش دوست شو ديدم ...

ببينيد چي گفتش دوستش...قلبم از آتيشش سوختش ...

اوني كه دوست ميداشتيش ... درد زيادي داشتش ... تو قلبش خيلي درد داشت ...

 

       هيچ كمكي هم نداشت...دكتر براش وقت گذاشت ... اون تا ديروز مهلت داشت ...

 

   شب خوابيده تا سحر .... پا نشده اون دگر ...اون تو رو خيلي دوست داشت ...

 

   از مرگش هم خبر داشت ... اجل برد اونو ديگر ...عاشق تو.اون دلبر ...تموم شده حياتش ...

 

         اما تو نگهدار, يادش ...اول باور نكردم ...دروغ.فكر ميكردم ...اما آخرش, گفتش ...

 

 فردا بيا به دفنش ...اگه خواستي بيايي ...راست شو دربياري ... ساعت دو فردا ...

 

    هر جا مي گم همونجا ...مياي به همين عنوان ...اونجا كه هست قبرستان ...

 

عشقت,با كفن سفيدش ...ميره منزل آخرش ... شب تاسحر ميگفتم ... آخه چرا من نمردم ...

 

   اون مردو رفتش خدا ...از چشام رفتش كجا ...همونجا صبح سحر ...كه گفته بود اون دختر ...

 

          ايستادم با درد و غم ...آنچه شنيده, ديدم ...جماعت گريه ميكرد ...دلم خون ميشد ز درد ...

 

   مراسم دفن بود ... اوني كه مي رفت ,كي بود؟ ...

 

  همه عمر و حياتم ...جونم , معنوياتم ...رفت و منو  برد با خودش ...وقتي تموم شد دفنش ...

 

  رفتن همه جماعت ...اون ازدهام  ملت ...تنها  شدم من آنوقت ... با درد و غم و محنت ...

 

زانو زدم رو قبرش ...خون گريه كردم به هش ...وداع كردم با يارم ... عزيز وفادارم ...

 

   مرگ تو خيلي زود شد ...صبح نشده غروب شد ...اجل اومد و بردش ...اون روزا كجا, موندش ...

 

هر آن به شادماني ... روزهاي مهرباني ...يه وقت يار و ياور ما ...ساكته زير خاك حالا ...

 

      عزيز من الوداع ...نيست ديگه از تو صدا ...بشه  به هر  كي عاشق... بيچاره است اين عاشق...

 

   رو پيشونيش چي بودش... يك كم شو,اون ديدش...قلبم ديگه شكسته است...

                                                            اين: ماجراي من است

 


گوش كنيد اي جماعت - من حرف بزنم نهايت
اين عالم محبت - موجب غم و غصه خيلي ها شده
من نيز عذاب كشيده ام – خيلي اضطراب كشيده ام
از چه كسي خوشم آمده – چه ها بر سرم آمده
در حالي كه اشك در چشمان حلقه زده – به شما تعريف مي كنم
بعد از آن يار – براي اين كه به دام نيفتم
با خودم عهد بستم كه ديگر عاشق نشوم – تنها زندگي كردم
مدتي سپري شد – چند صباحي گذشت
دختري را ديدم – و عهدم را فراموش كردم
اين دختر عجب زيباست- عشق او مرا طلب مي كند
فكر كردم به كمكم مي آيد – و تسلاي دردم مي شود
دنبالش افتادم – تا از او كلمه اي بشنوم
دلم خيلي بي طاقت شد- گويا زهره چاك شدم
هر وقت او به مدرسه مي رفت – دنبالش مي رفتم
خيلي قسم اش دادم - بالاخره يك زمان
صداي نازك اش را درآورد – و حرف خودش را زد
به سن و سالم نگاه نكن – سرم خيلي بلاها كشيده
خيلي عمر كرده ام – خيلي ناحقي ديده ام
حالا به يك آدمي – به پسري كه نمي شناسم
چگونه دوستت دارم بگويم؟ - چگونه اعتماد كنم
خودت خوب فكر كن – مرا درك كن
حرفش را زد - و با نازك كردن چشمها
گفت همين قدر والسلام – به راهش ادامه داد
همانجا خشكم زد – به فكر و خيال فرو رفتم
فكر كردم راست مي گويد – حرف حق مي گويد
ديگر دنبالش نروم – زياد اذيتش نكنم
قسمتم هر كجا باشد – محبت حقيقي ام
پيش رويم خواهد آمد – جوابم را خواهد داد
بعد از آن هر شب – نمي دانستم چگونه بخوابم
خيال آن جانان – حسن جمالش
هر لحظه جلوي چشمانم بود – راحتم نمي گذاشت
يك روز صبح بي طاقت شدم – از جايم بلند شدم
گفم به ديدارش بروم – و به او بگويم كه عاشقت هستم
ديدم كه از دوردست مي آيد – دست و پايم را گم كردم
كم مانده بود از حال بروم – خواستم به او نزديك شوم
خودش به من نزديك شد – و اينچنين گفت
مي بينم كه عاشق شدي – خودت را اسير عشق كردي
اگر دست از سرم برنمي داري- فقط يك شرط با تو دارم
تنها دو دوست شويم – اين طوري مي توانم كمكت كنم
اگر دوست داري بله بگو – فكر كن و تصميم ات را بگير
دوست نداري خداحافظ – برو خدا كمكت باشد
آخر علاجم چه بود – محتاج عشقش بودم
خيلي فكر كردم – آخر سر راضي شدم
اين دوستي و مهرباني – مرا تغيير داد
بعدها زندگي ام را – حال و احوال غم انگيزم را
به آن يار جاني تعريف كردم – او نيز با دلي جگرسوز تعريف كرد
گفت عشق و محبت – به من اذيتي نكرده
عاشق نشدم و كسي عاشقم نشد – عشق چيشت نفهميدم
اما سياه بختم – بيچاره تر از توام
پرسيدم كه دردت چيست – اين جواب را داد
قسمت مي دهم – اگر حرمتي بر من داري
از من هيچ نپرس- ديگر در اين باره صحبت نكن
اين حرف را تمام كنيم – مرا به زحمت نيانداز
اين حرفها را شنيدم – همانطور كه او مي خواست كردم
در اين مورد – ديگر سوالي از او نكردم
هر شب به هم زنگ مي زديم – هر وقت دلمان تنگ مي شد همديگر را مي ديديم
لذت زندگي را – اين دنياي فاني را
احساس مي كرديم و مي ديديم – چه لذت بخش زندگي مي كرديم
وقتي رسيد – كه همه چيز عوض شد
يك روز هنگام عصر – داغ بر دلم كشيدم
آخر هر چيز را ديدم- تلفن زنگ زد
فكر كردم دلدارم است – همان يار جانانم است
گوشي را فوري برداشتم – دست و پايم را گم كردم
صدا صداي كسي ديگر بود – صداي دوست اش بود
ببينيد چه ها گفت – دلم سوخت و آتش گرفت
دلبري كه عاشقش بودي – درد سراپايش را گرفته بود
قلبش بيمار بود – و كمكي نداشت
قراري كه پزشك گذاشته بود – ديروز تمام شد
شب خوابيد و – صبح بيدار نشد
در حالي كه عاشقت بود- به مرگ زود رس اش نيز آگاه بود
اجل او را برد – آن دلبري را كه دوستش داشتي
ديگر زنده نيست – اين را فراموش نكن
اول باور نكردم – حرفهايش را جدي نگرفتم
اما او گفت – فردا مراسم دفن است
اگر مي خواهي بيايي – واقعيت را ببيني
فردا ساعت دو – جائي كه من مي گويم
به آن محله مي آيي – به آن قبرستان
دلدارت با كفن سفيد – به منزل آخرت خواهد رفت
شب نتوانستم بخوابم – آخر چرا من نمردم
خدا او مرد و رفت – خدايا او از جلو چشمم رفت
روز بعد رفتم – به همان مكاني كه آن دختر گفت
مردم مي گريستند – عقل آدمي ضايع مي شد
مراسم خاك سپاري بود – چه كسي داخل قبر مي رفت
عمر و زندگي من – جان و معنويات من
رفت و دلم را با خود برد – مراسم دفن كه تمام شد
مردم پراكنده شدند – هر كدام به طرفي رفتند
آنجا تنها ماندم – لبريز از درد و غم
بر مزارش زانو زدم – از چشمانم خون باريدم
با او خداحافظي كردم – با يار وفادارم
مرگ بي امان آمد – بي موقع آمد
تو را از من گرفت – خدايا آن روزهاي خوشمان چه شد
هر لحظه شادمان بود – او خيلي مهربان بود
يك موقع دستم را گرفتي- حالا خاموش خوابيدي
دلدار زيبارويم خداحافظ – سر و صدائي از تو نيست
اين ناميق بيچاره – عاشق هر كي كه مي شه
سرنوشت اش را – دوباره از نو ديد
حالا ديگر با دلي زخمي – اين هم حكايتي ديگر از من)

چهارشنبه 01 خرداد 1392 :: 08:39 :: نويسنده : turkdonyasi

 

اصطلاحات توركي

  زبان توركي آزربايجاني مانند ساير زبان‌هاي توركي از نظرِ ساختاري زباني التصاقي است. منظور از زبان التصاقي يا پس‌وندي اين است كه بن فعل در ابتداي واژه قرار مي‌گيرد و با افزودن پسوندها حالت‌هاي فعل تغيير مي‌كند. مثال: گل (بيا) گل‌دي (آمد)، گل‌دي‌لر (آمدند).
در زبان توركي آزربايجاني امكان ساختن فعل و مصدر از اسم و صفت وجود دارد. مثال: قولاخ (گوش)، قولاخ‌لاماخ (گرفتن از گوشِ كسي براي تنبيه)؛ ال (دست)، ال‌له‌مك (ورز دادن)؛ سو (آب)، سولاماق (آب پاشيدن)؛ گؤزل (زيبا [صفت])، گؤزل‌لمه‌ك (به‌زيبايي ستودن)، يئيين (تند [صفت]) يئيين‌لمك (شتاب گرفتن)؛ گؤز (چشم)، گؤزلوك (عينك)، گؤزلوك‌چو (عينك‌ساز يا عينك‌فروش)، گؤزلوك‌چولوك (عينك‌سازي يا عينك‌فروشي). اين ويژگي زبان‌شناختي، امكان گسترده‌اي براي افادهٔ روي‌دادها و افعال پديد مي‌آورد تاآنجا كه برخي از محققين شمار فعل را در زبان‌هاي توركي و ازجمله آزربايجاني غيرقابل شمارش دانسته‌اند.

آن -آنماق- آنلاماق

آن: لحظه، زمان- بير آندا: در يك لحظه-بير آنليق: يك لحظه -لحظه اي

آن فعل امر از آنماق: بياد آور

آنماق: بخاطر بياد آوردن  ياد كردن-

آنلاماق: فهميدن درك كردن-(آنلاماز: نفهم)



قارشي مقابل رو يا رو- مخالف ضد


ايرانا قارشي يئني تحريم لر   ايران مقابل تحريمهاي جديد

سرطانا قارشي مولتي ويتامين   سرطان در مقابل مولتي ويتامين

تورك ميللي فوتبول تاخيمي هلنده قارشي     - تيم ملي فوتبال تركيه  در مقابل هلند

 

 


يالين -برهنه-دست خالي-بي ساز و برگ

يالين

يالين آياق : پا برهنه

يالين مئشه لر : جنگلهاي خالي و برهنه

يالين(ساده، بسيط) جومله

يالين قالين (خميريله اولونموش قالين چؤرك)

- يالين‌ اوينار

يالين اوتر :

يالين گئت ياغيش آستينا :

---------------
لخت، بدون پوشش، برهنه. آياغى يالين دير. (پايش برهنه و بدون كفش است.) ◊فرد. (در مقابل زوج) ايكي جوفت يالين. (دو جفت و يك فرد كه به معناي 5 است.) يالينقيز (yalınqız) : تك و تنها، مجرّد. يالينقيز الْلي (yalınqız əlli) : با دست تنها، به تنهايي، يكه و تنها. يالينقيزليق (yalınqızlıq) : تنهايي، مجرّدي. يالينقيز يوْوشان (yalınqız yovşan) : بوتة درمنه، نوعي درمنه كه در مناطق سرد و معتدل مي‌رويد و مصرف دارويي و طبّي دارد.

 


اوت ot علف سبزه


اوت ot :علف سبزه

اوتمك otmek :جلو زدن پيشي گرفتن سبقت گرفتن  عبور كردن

اوتمك  :سوزاندن كز دادن با آتش تميز كردن

اوت: علف -اوت: عبور كن جلو بزن سبقت بگير

اوتن گون: روز گذشته- اوتن گئجه :شب گذشته- اوتن آي: ماه گذشته

................................... 


اوتن گونلريم

روزهاي گذشته ام

.................................

اوزاخلاردا يالقيز بير آغاج گيبي قالمشام ،آي اوتن يئل

منه يازين قيزيل گول لرينده ن موشدولوق گتير

.............................................................

اوتن خاطره لر    خاطرات گذشته
 

بير شعر يازماليام بو گون دوستا من

  

اوتن خاطيره لر ياديما دوشدو

         

او مني آتسادا من اونو آتمام

 

آيريليق شربتين تكينه ايشدي

----

باشدان باشا بو وطن

بيزيمكي دير اوشاقلار

وطنسيزي هميشه

يولدان اوتن آياقلار


 

چهارشنبه 01 خرداد 1392 :: 08:37 :: نويسنده : turkdonyasi

آموزش سريع و ساده گرامر زبان تركي

مقدمه :
كتاب حاضر كه در مقابل شماست ، هدفش آموزش نقش اصوات و اساس و پايه هاي گرامر زبان توركي
آزربايجاني مي باشد . با مطالعه اين كتاب ، شما صاحب اطلاعات پايه اي و اساسي در مورد زبان توركي
آزربايجاني خواهيد شد .

بخش اول : الفباء
اگرچه الفباي كهن و مخصوص مردمان تورك الفباي اورخون بوده اما زبان توركي آزربايجاني در سده هاي
اخير با سه الفباء نوشته شده هست . در آزربايجان شمالي عربي ، كيريل و الفباي لاتين و در آزربايجان جنوبي
فقط با الفباي عربي نوشته شده هست . الفباي لاتين به علت سازگاري و هماهنگي بيشترش با زبان توركي
آزربايجاني ، امروزه به صورت الفباي رسمي و استاندارد در جمهوري آزربايجان شمالي مورد استفاده قرار
مي گيرد و بيشتر كتب وآثار نوشتاري زبان توركي آزربايجاني ، امروزه در اين الفباء توليد مي شوند و به علت
سادگي آموزش اين الفباء براي همگان نسبت به الفباهاي ديگر كاربردي تر مي باشد. زبان توركي آزربايجاني
شامل 32 حرف مي باشد كه هر حرف آن بيانگر يك صدا مي باشد .
بر خلاف زبانهايي همچون انگليسي كه بعضاً چند حرف بيانگر يك صدا مي باشد :
و ... ( ch = يا ( چ ( sh = مثل : ( ش
ويا در زبان فارسي براي يك صدا چند حرف وجود دارد :
ت – ط ) و ... = T ) ز –ض– ظ – ذ ) و يا = Z ) س – ث –ص ) يا = S ) : مثل
در زبان توركي آزربايجاني ( رسم الخط لاتين ) هر حرف بيانگر يك صدا و هر صدا تنها بيانگر يك حرف
مي باشد . به همين دليل الفباي لاتين مشكلات فوق را حل كرده و خواندن و نوشتن به زبان توركي را آسان
نموده هست . زبان توركي آزربايجاني شامل ٩ حرف صدادار و 23 حرف بي صدا مي باشد . كه حروف صدادار
به ترتيب زير مي باشند :
( A , O , U , I , Ö , Ü , E , Ə , İ )
5
در زير جدول الفباي زبان توركي آزربايجاني به صورت لاتين و عربي به طور كامل نشان داده شده است :
لاتين عربي



ادامه مطلب ...
چهارشنبه 01 خرداد 1392 :: 08:32 :: نويسنده : turkdonyasi

شعر زيباي تركي معروف به يا امام زمان گل اماندي
..........ابراهيم رهبر............
اي قلم سوزلرينده اثر يوخ ،آشنادن منه بير خبر يوخ
اي قلم در حرفهايت اثري نيست ،براي من از آشنا يك خبر نيست
گلدي بو جمعه ده گِده آلله ،فاطمه يوسفينن خبر يوخ
اي خدا اين جمعه هم آمدو رفت ،از يوسف فاطمه هم خبري نيست


ياندي پروانه لر شمع سوندي ،آيريليقدان اوره قانه دوندي
پروانه ها سوختند در پايان عمر شمع ،از جدايي دلها همه خون شد
شانيده رتبه ده بي بدلسن ،هر گوزلده اقا سن گوزلسن
در شان و رتبه بي همتايي ،و از هر زيبا،زيباتري اي اقا
كيم ديير آيريليق درده سالماز ،عاشقين دردينه الدن آلماز
چه كسي ميگويد جدايي انسان را دردمند نميكند ،صبر عاشق را لبريز نميكند
اي گوزوم يوللارا باخ داريخما ،گون هميشه بولوت آتدا گالماز
اي چشمهايم دلتنگ نشويد و به راه همچنان نگاه كنيد ،چرا كه هميشه آفتاب پشت ابر نميماند .
غنچه گوللر نه اندازه سولسون ،قلبيلر گويما قانيله دولسون
غنچه ها تا چه اندازه پر پر شوند ،مگذار قلبهاي منتظران خون شود
گلدي بو جمعه ده گلمه دين سن ،گون ساييم جمعه ي ديگر اولسون
اين جمعه هم آمد اما تو نيامدي ،روزها را مي شمارم تا جمعه ي ديگر شود .
اي صفايي هَله دوز فراقه ،يول سالاغ بيزده بيرده عراقه
اي صفايي بر فراقش صبر كن ،تا بار ديگر مسيرمان به سوي عراق افتد
قلبيلر غصه دن داغلي گالدي ،يا امام زمان گََل اماندي
كه قلبها از غصه ات داغدار شده است ،يا امام زمان بيا و رحم كن

چهارشنبه 01 خرداد 1392 :: 08:30 :: نويسنده : turkdonyasi

آتا بابالار سوزلري

يئكه تيكه بوغازي ييرتار-------لقمه بزرگ آدمي را خفه ميكند..

ياشا باخما باشا باخ --------به سن وسال نگاه نكن به كله نگاه كن..

يارا بيتير آمما يئري قالار------- زخم خوب مي شود.ولي جايش ميماند.

يارام اوسته دوز سپمه--------- روي زخمم نمك نپاش..

ياش دا قورونون اودونا يانار -------- چوب تر هم به آتش خشك مي سوزد..

يادا يالوارما ------- به بيگانه قربان صدقه نكن..

يان منه يانيم سنه ------- اگر دلت من بخواد من هم دلم ترا مي خواد..

ياتير ياتير. يئم واقتي دورور -------خوابه وخوابه فقط زمان خوردن بيدار ميشود..

يامان گونون عوئمرو آز اولار ----------- گرفتاري در زندگي عمرش كم مي شود..

يادا قيز وئرمه ------- به بيگانه دختر نده

يئدي كارسيز اوغولدان بير كارلي قيز ياخشي دير---ازهفت پسربيكار بي عرضه.يك دختر با عرضه بهتره..


1-ظلملن آباد اولان ايو، عدليلن بر باد اولار

بناي كه با ظلم و ستم آباد شود، با عدل وداد ويران مي شود.

2-عزيزيم، عزيز تربيتي اوندان عزيز

فرزندانمان عزيزنمان هستند ، تربيت درست، آنها را براي مان عزيزتر مي كند.

3-غم يين غم يخار، آت غمي دوت دمي

غم خوردن زياد باعث افسردگي مي شود، غم خوردن را فراموش كن و از زندگيت لذت ببر.

4-آرپا اكن، بوغدا بچنمز.

كسي كه جو كاشته، نبايد انتظار برداشت گندم را داشته باشد.

5-فلكين الوان، الوان بوركي وار.

روزگار كلاهاي زيبا و رنگارنگي دارد.

6-قلنج قنين كسمز.

تيزي چاقوهيچ وقت دسته خود را نمي برد.

 

7-قودوران قخ گون ياشار

انساني كه زندگي پر مخاطره دارد و دنبال شر است، عمر كمتري هم نسبت به ديگران دارد.

8-آغيز ياندران آشي گوز تانير.

انساني كه يكبار آشي را داغ داغ خورده و دهانش سوخته پس از آن با چشمانش هم داغي آش را حس مي كند.

9-قاشين قايران يرده، ووردوي گوزين چخاتدو

آمدند ابرويش را درست كند، زدند چشمش را درآوردند.

10-قارين توخ اولاندا، چوخ زاد يادا دوشر.

شكم سيري، باعث دردسرهاي بسيار هم مي شود.

11-قره بخت داغلارا چخاندا داغلاري دومان آلار

انسان سياه بخت اگر به كوه هم پناه ببرد كوه را هم دود فرا مي گيرد.

12-قونشي اوغلوندان چراغ يانماز.

از پسر همسايه هم خيري به ما نمي رسد.

نويسنده مطلب و ترجمه فارسي همتعلي معزز.

1-سوزي آت يره صاحبي گوتورر******تا حرف بزني طرفش خودش متوجه ميشه
2-شادلقيوا شيتليق ايلمه *****شادي خود را به تلخي تبديل نكن
3-شعورلي اوغول نيلور دده مالين*****پسر با شعور احتياج به مال پدر ندارد
4-يكه باشين يكه بلاسي وار *****سر(مقام) بزرگ بلاي بزرگي هم دارد
5-حلال مالا زوال يوخدي ******مال حلال آفت ندارد
6-چوبانين گوگلي اولسا قره سودان قيماق دوتار*****اگر چوبان ميل داشته باشد از شير سياه كره ميگيره
7-ظالمون ياتماقي اوياقلقيندان افضلدي *****خواب ظالم از بيداري بهتر است
8-آرپا اكن بوغدا بچنمز *****كسي جو بكارد گندم درو نمي كند
9-غم يين غملي اولار. آت غمي دوت دمي ****غم بخوري غمگين مي شوي *غم را بانداز دم را بگير
10-عزيزم عزيز .تربيتي اونادن عزيز****** اولاد عزيزه ولي تربيت اش از آن عزيزتر 
ارسال شده توسط همتعلي معزز

  1. بيز قايل اولدوق قازا قاز اوزوين قويدي نازا
  2. بيرتيكه بير داغ آشيرار
  3. باغلي قاپونون بير عيبي وار آچوخ قاپونين مين عيبي
  4. باشووا داشدا سالسان اوجا يردن سال
  5. پشيك الدويروب گوز قورخوتما
  6. هرنه سالسان آشووا او چخار قاشيقيوا
  7. تيكه قارين دويورماز محبت آرتوورار
  8. جهنمه گيدن اوزونه يولداش آختارار
  9. جوانا گيتمين قز قوجويا يالوارار گيدر
  10. خالق يخاني مخلوق نجه قوزار

    1-آتاسيني تانيمييان . بالاسيني تانيماز

    (منظور كسي كه پدرش را نشناسد، فرزندش را هم نمي شناسد)

     

    2-آتاوا نئجه باخارسان، بالان دا سنه ائله باخار .

    (منظور هر آنقدر كه احترام پدرت را نگه داري، فرزند تو نيز همانگونه احترام تو را نگه مي دارد)

     

    3-آتا مالينا گوز تيكن .مال سيز قالار

    (منظور كسي كه چشم بر مال پدر بدوزد ، مفلس مي ماند)

     

     

    4-آتا نه اكر اوغول بيچر.

    (منظور پدر در هر كاري موفق باشد ثمره اش به پسرش مي رسد)

     

    5-آتا دوغرار .بالا يئير .

    ( منظور پدر كار مي كند و پسر بهره اش را مي برد)

     

    6-حكيمه گئده رسن دوا وئره. فالچيا گئده رسن دووا .

    (پيش دكتر بروي دارو مي دهد. پيش فالچي بري دعا)

     

     

    7-حكيم جئيران اتي بويورمويوب.

    (كنايه) دكتر گوشت آهو امر نكرده ؟؟؟)

     

    8-حكيم سيز و حاكيم سيز يئرده قالما

    (دركشوري وياشهري بدوني دكتر وحاكيم نمان )

    9-حكيم دن سوروشما . دردي چكندن سوروش.

    (درد خود رااز دكتر نپرس از دردمندان بپرس )

    10-حكيم محرم دي

    (دكتر براي مريض محرم است )


    1- شرعه گيدن اوز سوزون دانيشار **
    *كسي تنها به قاضي بره. حرف خودش را مي زند*
    2- قاشين قايران يرده  ووردون گوزين چخاتدون **
    *خواستي ابروش درست كني  چشمش را در آوردي*
    3- قورقانين ياناني چتلار**
    * انسان عجول قبل ازاينكه پخته شود سوخته ميشود
    4- قوريان  گوزه  چوپ  دوشر**
    كنايه از اين كه از هرچي بترسيد بر سرتان مي آيد
    5- قورد  نه  بيلور   قاطر  باهادي **
    كنايه از فردي كه قدر چيزهاي را كه دارد نمي داند
    6- قورخ   اوندان  كه قوخماز   تاريسيندان **
    بترس از كسي كه از خدا نمي ترسد
    7- كور  نه  ايستر  ايكي گوز   بيري اگري بيري دوز **
    كور از خدا چي ميخواد دو چشم بينا
    8-كشينون  قيمتي  انگينون  آلتندادي **
    ارزش مرد در گفتار اوست
    9-حلال  كسب  عبادتدندي  **
    كسب حلال از عبادت است
    10-گميده اوتوروب   گميچي گوزي چخاتما
    كسي كه نجات دهنده شماست او را از بين نبر

    1-بير ايش باشلامايينجا، قورتارماز.

    تا كاري را آغاز نكني آن كار به انجام نمي رسد.

    2- بير ايشي بيتيرمه يينجه، بير ايشه باشلاما .

    كاري را تمام نكرده، كارديگري را شروع نكن .

    3- غوربت جنت اولسادا گئنه وطن ياخشيدير .

    غربت به مانند بهشت هم باشد باز وطن بهتر است .

    4-يتيم مه واي واي دئين چوخ اولار چئوره ك وئره ن يوخ.

    براي يتيم دلسوز زياد است  ولي دست گير كم است .

    5- آدي بيزيم  دادي اوزگه نين .

    اسمن مال ماست ولي استفاده اش بهر ديگران .

    6- آرادا يئيير  اورتادا گزير .

    كنايه به آدم تنبل است: سر سفره با همه ميخورد اما در كار پيدايش نيست .

    7- يوزنامرد بيرمرده  قوربان .

    صد نفر نامرد فداي يك نفر مرد .

    8 – ديل وار بال گئتيره ر   ديل وار بلا .

    زبان است حرفهاي خوب ،شيرين ميزند .زبان است  حرفهاي شر ميزند.

    9 – حق سوزه آخار سولار دايانار

    حرف حق آبهاي جاري را متوقف مي كند.

    10- هر زادين  تزه سي  دوستون كوهنه سي .

    هر چيزي تازه اش خوبه  اما دوست قديميش خوبه .


    1-     آباداولا سان خالخال، بيري يا تار – بيري قالخار

    2-     آباد اولار بولبولم – خرابه اولار بايقوشام

    3-     آبروني يئيب، حيانين اوستوندن،سوايچيب

    4-     آت آلماغا جا هال گونده ر ،قيزآلماغا آهال گونده ر

    5-     آتا - آنااولميان، آتا-آنا قدرين،بيلمز

    6-     آتا،آنا تخت ياراديب ،بخت ياراتماييب

    7-     آتا،آنا جيره سيز بيرنوكردي

    8-     آتا،آناسيناخيري اولميانين كيمه خيري اولار

    9-     آتا، اوغولا باغين قييدي ،اوغول آتايا سالخيمين قيمادي

    10-   آتا تؤكدوگين،بالا يغيشد يرار

    11-   آتا چؤره گي ميدان چؤره گي ،اوغول چؤره گي زندان چؤره گي

    12-   آتانين دوعاسي ، آنانين ناله سي

    13-   آت اوراغي گوزله قيراغي

    14-   آت اولاندا،ميدان اولماز،ميدانااولاندا آت

    15-   آت ايلن يولاچيخان ايشّگين واي حالينا

    ارسال شده توسط خانم پريسا خداياري


    1. آينايا نئجه باخسان اؤزونو هايلا گؤره رسن (چون قد بنمود راست ,خود شكن آئينه شكستن خطا است)
    2. آبي دونوم پاريلدايار, باغير ساق لاريم قريلدار( پوز عالي جيب خالي )
    3. آت آت اولونجا يييه سي مات اولار (تا گوساله گاو شود دل صاحبش آب شود)
    4. آت آلماميش طؤيله تيكدير(اول آخور به بند بعد گاوش را بخر)
    5. ات ديرناق دان اولماز(گوشت از ناخن جدا نمي شود)
    6. اَر – آروادين ساواشي ياي گونونون ياغيشي (دعواي زن و شوهر مثل باران تابستان است (زود تمام مي شود))
    7. اوردونو يالان ساخلايار(اردو را  دروغ نگه نمي دارد)
    8. اَر همت له قوُش قانادلا ,قالخار(مرد با همتش با بالش اوج مي گيرد)
    9. ائششگي مينيب حلواني يييب (خرش از پل گذشته است)
    10. ائششگه قيريل چاتسان ده بري آرتماز(خر را اگر طلا بار كني قيميتش نيفزايد)
    11. ائششك آنقيرار ايتين باشي  آغرييار (خر عرعر مي كند سر سگ درد  مي كند)
    12. ائشين اينانما(بشنو , باور مكن )
    13. اصيل ايتمز آري ياغ اييمز (اصالت از بين نرود و روغن صاف نگندد)
    14. اصلي اولماسايدي كرم داغ لارا دوشمزدي (اگر اصلي (معشوق ) نبود كرم (عاشق) سرگردان كوه ها نمي شد)
    15. اكيمين سققلين يولار (كسي كه نكاشته ريشش را مي كند)
    16. اوُجوز اَتين شورباسي اولماز(از گوشت ارزان شوربا نشود)
    17. اوُجوز دان باهاسي اولماز(گرانتر از ارزان نشود )9
    18. اوخودوغونو قوي دئمه آنلاديغيني دئنه (خوانده اي نگو آنچه را فهميده ايي بگو)
    19. اَل مرد اولار گوز نامرد(دست مرد است و چشم نامرد)
    20. اؤزگه يه قوُيو قازان اؤزو دوشر(چه مَكَن كه خود اُفتي)
    باساني كسمزلر (غالب را سر نبُرند)

    ۱- اؤلن آدام ديريلمز.

    ۲ - آت آياغي كوُلك؛اوْزان ديلي چويك اولور.

    ۳ - آت ايشلر ار اؤيونر.

    ۴ - آت ايشلمسه ار اؤگونمز.

    ۵ - آت قارداشدان ياخين دير.

    ۶ - آت منيم آلتيمدا بودورماسين.

    ۷ - آت يئمه ين آجي اوتلار بيتمسه ييي.

    ۸ - آتا اوغول قازانير؛آد اوچون.

    ۹ - آتا سوزو ايكي اولماز.

    ۱۰ - آتا آدين يورتمايان خويراد اوغول بئليندن انمسه ييي.


    جهت مشاهده اين مطلب به ادامه مطلب در زير مراجعه شود:


    ۱۱ - آري گونولده اولسا شراب آچار.

    ۱۲ - آغير يوكلرين زحمتين قاتير بيلير.

    ۱۳ - آللاه – آللاه دئميينجه ايشلر اؤنمز.

    ۱۴ - آنا حقي ؛تانري حقي.

    ۱۵ - آيدان آري؛گوندن گوركلي.

    ۱۶ - اجل وعده ايرميينجه كيمسه اولمز.

    ۱۷ - ارمالينا قييماينجا آدي چيخماز.

    ۱۸ - ازلدن يازيلماسا قول باشينا قضا گلمز.

    ۱۹ - اسكي پامبوق بئز اولماز.

    ۲۰ - اسكي دونون بيتي؛اوكسوز اوغلانين ديلي آجي اولور .

    ۲۱ -اسلان انيگي ينه اسلاندر.

    ۲۲ - اورلاشوبان سولارداشسا دنيز دولماز.

    ۲۳- اوزون ياشين اوجي اولوم؛آخري آيريليق.

    ۲۴ - اوغوزون عارسيزي توركمانين دلي سينه بنزه ر.

    ۲۵ - اوغول آتادان گؤرمينجه سفره چكمز.

    ۲۶ - اوغول آتانين يئتيريدر؛ايكي گوزوندن بيريدر.

    ۲۷ - اوغول دخي نيله سين ؛بابا اولوب مال قالماسا.

    ۲۸ - اونجه سودون؛سونرا قانين ؛ سوندا جانين آلدي .

    ۲۹ - بابا ماليندان نه فايدا باشدا دولت اولماسا.

    ۳۰ - باش اسن اولسا؛پورك بولونمازمي اولور.

    ۳۱ - بير ايگيدين قره داغ يوموروسونجا مالي اولسا ييغار؛ديررطلب ايدر؛نصيبيندن آرتيغين ييه بيلمز.

    ۳۲ - بيلديگين اونوتماسا عقل ياخشي.

    ۳۳ - تپه گن كؤپوني سوسه گن ييرتار.

    ۳۴ - تكبرليك ايليه ني تانري سئومز.

    ۳۵ - چاليشان قره پولاد ئوزقيليجن كوتلمز.

    ۳۶ - چيخان جان گرو گلمز.

    ۳۷ - دنيا شيرين ؛جان عزيز.

    ۳۸ - دنيا شيرين؛جان دادلي.

    ۳۹ - دوغرو يول گورونوركن؛اگري يولدان گلميه يين.

    ۴۰ - دولتسيز شريندن آللاه ساخلاسين .

    ۴۲ - دولتلي اوغول قوپسا اوجاغنين گؤزودور.

    ۴۳ - دوه جه بويوموشسن؛كوشكجه عقلين يوخ؛تپه جه يويوموشسن داريجا بئينين يوخ

    ۴۴ - قادا پولاد اؤزقيلينجيم قينين دوغرار.

    ۴۵ - قادر تانري وئرميينجه ارباييماز.

    ۴۶ - قارااواشا دون گئييرسن قادين اولماز.

    ۴۷ - قاري دوشمن دوست اولماز.

    ۴۸ - قره ائشك باشينا ئوين وورسان قاتير اولماز.

    ۴۹ - قره پولاد قيليچي چالمايينجا قريم دؤنمز.

    ۵۰ - قره قوچا قييماينجا يول آلينماز.


چهارشنبه 01 خرداد 1392 :: 08:24 :: نويسنده : turkdonyasi

آزربايجان مارالي


آي قيز، گزمه آرالي


گوگلوم سندن يارالي


گوزلرينه حيرانام


آزربايجان مارالي


 


سن بولاق اوسته گلنده


قييقاجي باخيب گولنده


آلدين صبري قراريم


آزربايجان مارالي


 

من قور بانام گوزلره


شيرين شيرين سوزلره


بيرقوناق گل بيزلره


آزربايجان مارالي

 

 

اوگونه قوربان كسره م


گلمه سن سندن كوسره م


گزره م سندن آرالي


آزربايجان مارالي


قايناق:http://azarigizi.blogfa.com

چهارشنبه 01 خرداد 1392 :: 08:20 :: نويسنده : turkdonyasi

زبان تركي

زبان رسمي و يا دولتي، زباني است كه از سوي يك دولت بدان موقعيت قانوني ويژه اي مانند كاربرد در امور اداري، مجلس قانونگذاري و سيستم قضائي يك كشور و .... اعطا شده باشد. اين تعريف هرچند مربوط به عصر حاضر است، اما با دقت و صحت كافي مي توانند در باره زبانهاي دولتي در تاريخ نيز بكار برده شود.

 

به گواهي هزاران سند و مدرك تاريخي، زبان توركي اقلا در يك هزار سال اخير - در برخي دوره ها به همراه فارسي و اغلب بدون آن- يكي از زبانهاي رسمي و دولتي دولتهاي توركي حاكم بر اراضي ايران امروزي بوده و در صدور فرمانها، مكاتبات نهادهاي گوناگون دولتي، انتشارات و اسناد و مدارك رسمي دولتي، ديپلماسي بين المللي و ارتباطات ديپلماتيك خارجي، مناسبات رسمي بين سران دولتها، چاپ اسكناسها و ضرب سكه و ... بكار رفته است. برخي از اين دولتها عبارتند از دولت بستام (ويستهام)، بني ساج، سالاريان (كنگريان)، سيمجوريان، سبكري، قاراتگيني، غزنويان (سبك تكيني)، خوارزمشاهي (انوش تكيني)، سلجوقيان كبير، سلجوقيان خراسان، سلجوقيان كرمان (آل قاورد)، سلجوقيان اصفهان، سلجوقيان لرستان (برسقيان)، سلجوقيان همدان-آزربايجان، سلجوقيان عراق-آزربايجان، شوملا (شمله) افشار-عربستان (خوزستان)، قتلق خانيان كرمان (قاراخيتاي)، آق سنقريان (احمد يليان)، اتابكان آزربايجان (ايلدنيزيان)، آل پيشگين، اتابكان فارس (سالغوريان)، اتابكان يزد، ايلخانيان (هلاكوئيان)، جلائريان (ايلكانيان)، چوپانيان (آل سلدوز)، ارغون شاهيان، اينجوئيان (آل مظفر)، تيموريان (كوركانيان)، تيموريان خراسان، تيموريان اصفهان، شيروانشاهان، قاراقويونلوها (بارانلوها)، آغ قويونلوها (بايندريه)، صفويه (قزلباشيه)، افشاريان، خانات آزربايجان (افشار-اورميه، كنگرلو-ماكو، بيگلر بيگي-تبريز، بدير اوغلو-اردبيل، دنبلي-خوي، شقاقي-سراب، گرگر، نمين، خياو، قاراداغ، مراغه، ...)، قاجاريان، حكومت ملي آزربايجان.

 

زبان توركي، زبان رسمي دربار، سلاطين و هئيت حاكمه: مهمترين مصداق رسمي و دولتي بودن يك زبان، كاربرد آن از سوي هئيت حاكمه و در گذشته سلاطين و دربار است. در متون تاريخي بيشماري به كاربرد زبان توركي به عنوان زبان سلاطين و دربار و هئيت حاكمه در دوره اسلامي ايران و در برخي از موارد پيش از آن اشاره شده است. اين كاربرد به تنهائي براي اثبات رسمي بودن زبان توركي در عهد اين دولتها كافي است. زبان كاري سلاطين و پادشاهان ترك، توركي بوده است و بسياري از آنها مانند سلطان سنجر اصلا فارسي نمي دانسته اند و يا مانند ناصرالدين شاه به سختي به آن تكلم مي كرده اند.

 

نخستين نمونه حضور زبان توركي به عنوان زبان رسمي و دولتي درباريان و شاهان در دربارهاي دولتهاي حاكم بر اراضي ايران مربوط به عهد دولت ساساني و دوره هرمز چهارم نوه ايستمي خان خاقان دولت گؤك تورك مي باشد و اوج آن مربوط به دوره صفوي است. در دوره صفوي توركي، زبان دولتي و رسمي اين دولت بود. شاهان، سران دولت و افسران عاليرتبه نظامي قيزيلباششان در دربار و ارتش، چه در تبريز، چه در اصفهان و چه در قزوين، به توركي سخن مي گفتند. دولت بالكل تحت حاكميت تركان قرار داشت و سران دولت همه ترك بودند. آخرين نمونه ها مربوط به دوره قاجار است. در دوره قاجار زبان توركي، زبان دربار و سلاطين و وليعهد و بنابر اين زباني رسمي و دولتي بود، زبان آريستوكراسي و اعيان و اشراف تلقي مي شد و مورد علاقه و توجه توده مردم نيز بود.

 

زبان توركي، زبان رسمي ارتش و نيروهاي مسلح: پس از دربار، عرصه ديگري كه همواره بر حضور كاربرد زبان توركي به عنوان زبان انحصاري آن در تاريخ دولتهاي حاكم بر ايران اشاره مي شود، ارتش و نيروهاي مسلح است. زبان توركي از دير باز زبان ارتشهاي ايران بوده است. مانند عرصه دربار، در اين عرصه نيز كاربرد زبان توركي منحصر به دوره بعد از اسلام و دوره حاكميت تركان بر ايران نبوده به پيش از آن و دولتهاي غير توركي نيز بر مي گردد.

 

از نخستين نمونه هاي كاربرد زبان توركي در ارتش، نمونه بهرام گور فرزند يزگرد يكم پادشاه ساساني بود كه در سال ۴۲۰ ميلادي بر تخت پادشاهي نشست مي باشد. در تاريخ زين الاخبار يا تاريخ گرديزي كه بيش از يك هزار سال قبل در سال 444 هجري تأليف شده، چنين گفته مي شود: "بهرام گور به هر زبان سخن گفتي، به وقت چوگان زدن، پهلوي گفتي و اندر حربگاه، توركي و اندر مجلس، با عامه دري گفتي، ...". آخرين نمونه ها مربوط دوره احمد شاه قاجار است. فرمانده گارد قزاق محافظان احمدشاه، و والي نظامي ايالت آزربايجان، سرلشگر عبدالله خان امير طهماسبي نطقها و گزارشات نظامي خود به پادشاه را به توركي به عرض مي رساند.

 

زبان توركي در مكاتبات ديپلماتيك خارجي: زبان توركي در دوره هاي گوناگون به عنوان زبان رسمي و دولتي در مكاتبات ديپلماتيك خارجي نيز به كار رفته است. مشهورترين اينگونه مكاتبات، مكتوبات توركي سلاطين صفوي به پادشاهان كشورهاي اروپائي است كه در موزه هاي گوناگون جهان نگهداري مي شوند. از اين دسته است نامه شاه تهماسب اول (١٥٧٦- ١٥٢٣) به امپراتور عثماني سلطان سليم (١٥٧٣- ١٥٦٦)، نامه صفي شاه اول صفوي (١٦٤٢- ١٦٢٨) به امپراتور اتريش و پادشاه مجارستان فرديناند دوم، و نامه حسين شاه صفوي (١٧٢٢-١٦٩٤) به دوك ساكسون و پادشاه لهستان فردريك اوگوست نعل شكن، هر سه به زبان توركي آزربايجاني. در اين دوره براي نگارش ديواني توركي اداره و كارمندان ويژه اي اختصاص داده شده بود. زبان دولتي توركي، فارغ از موقعيت جغرافيايي پايتخت امپراتوري توركي –آذربايجاني صفوي، هم در آذربايجان (تبريز و قزوين) و هم در فارسستان (اصفهان) بكار ميرفته است. كاربرد رسمي زبان توركي محدود به عرصه خاصي نبوده و دايره ي گسترده اي از احكام و فرامين و مكاتيب و مراسلات ديپلماتيك تا امان نامه را شامل ميشده است. طيف مخاطبان نه تنها شامل مقامات ايراني و مردم ايران (كه زبان ملي اكثرشان توركي بود) و يا سلطان عثماني و ديگر سلاطين ترك همزبان و همتبار و همدين بوده، بلكه پادشاهان روسيه و مجارستان و اتريش و لهستان و ... را نيز در بر ميگرفته است.

 

زبان توركي در روابط سياسي خارجي: در تاريخ دولتهاي توركي ايران، زبان توركي به عنوان زبان رسمي در روابط سياسي خارجي اين دولتها نيز بكار رفته است. كاربرد زبان توركي به عنوان زبان رسمي سران دولتها و بويژه شاهان در روابط خارجي و ديدار با شاهان و سران دولتهاي ديگر، نه تنها در همه دولتهاي توركي حاكم بر ايران ديده مي شود، حتي در دوره دولت پهلوي نيز شايع بوده است. چنانچه رضاخان در ديدار رسمي با آتاترك طي سفر خود به توركيه، به زبان توركي سليس صحبت كرده است. در طول تاريخ، بسياري از سفراي دولتهاي توركي ايران نيز صرفا زبان توركي را كه زباني رسمي و دولتي بود مي دانسته اند و در روابط خارجي بكار مي بردند. به عنوان مثال سفير شاه عباس موسي بيگ در هند جز زبان توركي نميدانست. محمد رضا بيگ سفير ايران در پاريس (١٧١٥) نيز زبان فارسي را بلد نبود.

 

زبان توركي در ثبت عهدنامه هاي بين دولتها:كاربرد زبان توركي به عنوان زبان روابط خارجي، محدود به ارتباطات شفاهي نبوده بلكه عرصه ديپلماسي مكتوب و ثبت عهدنامه ها را نيز شامل مي شده است. به عنوان مثال متن پيمان قصر شيرين منعقده با دولت عثماني در سال ١٥٣٩ تنها به زبان توركي نوشته شده است.

 

زبان توركي، زبان رسمي در صدور فرامين داخلي: يكي از مهمترين مصاديق كاربرد زبان توركي به عنوان زبان رسمي و دولتي در امور اداري، استفاده از آن در صدور فرامين داخلي است. نمونه هاي متعدد اينگونه فرامين توركي در موزه ها و كتابخانه هاي جهان پراكنده است. به عنوان مثال فرمان شاه اسماعيل (١٥٢٤-١٥٠٢) و امان نامه شاه عباس دوم صفوي (١٦٦٦-١٦٤٢) به منوچهرخان بيگلربيگي شيروان، هر دو به زبان توركي آزربايجاني

 

سكه ها و اسكناسها، گواه دولتي بودن زبان توركي در ايران:از مهمترين عرصه هاي دولتي بودن زبان توركي در تاريخ ايران، كاربرد آن در اسناد رسمي دولتي و در راس آنها سكه ها و اسكناسها است. نوشته هاي توركي بسيار پيشتر از آنكه نخستين كلمات فارسي بر پولها ظاهر شوند، بر پولهاي دولتهاي توركي و آزربايجاني حاكم بر اراضي ايران امروزي بكار رفته اند. كاربرد زبان فارسي بر سكه ها در اراضي ايران امروزي، پديده اي نسبتا جديد بوده و مربوط به قرن شانزده در عصر صفويان و حمله اشرف افغان به فارسستان آنهم در فرم شعر است. پيشتر از آن، و بر خلاف زبان توركي، زبان فارسي هرگز بر سكه ها بكار نرفته بود. قريب به تمام دولتهاي توركي حاكم بر آزربايجان و ايران امروزي، زبان، كلمات، عبارات و نوشته هاي توركي را در پولها (سكه ها، اسكناسها)، مهرها، طغراها، توقيعات، فرمانها، نامه ها و ديگر اسناد رسمي دولت خويش بكار برده اند. خطوط بكار برده شده در ثبت اين نوشتجات توركي، عربي، اويغوري، چيني حتي رونيك گؤك تورك بوده است. به عنوان نمونه دور تا دور نخستين اسكناسها ويا چاوهاي تورك عباراتي به خط توركي ختائي و يا اويغوري درج شده است. بر سكه هاي سلسله هاي موغولي تورك، عباراتي توركي مانند "قوتلوق بولسون" (مبارك باد) چاپ شده است. بر سكه هاي چنگيزخان عبارت توركي "قاآن العاديل، چنگيز خان′ينگ يارليغي" (حكم شاهنشاه عادل، چنگيز شاه) ديده ميشود. نمونه ديگر اسكناس چرمي نادرشاه افشار است كه بر آن جمله  كوتاه توركي "دئمه گؤتور" نوشته شده بود. جمهوري (حكومت ملي) آزربايجان تاسيس شده در سالهاي جنگ جهاني دوم، نخستين دولت توركي و آزربايجاني در ايران و آزربايجان جنوبي است كه اسكناسهاي ملي و ديگر اسناد دولتي خود را، منحصرا به زبان توركي چاپ و نشر داده است.

 

زبان توركي، زبان رسمي قورولتايها (مجالس مشورتي): كاربرد زبان توركي در قورولتايها، نهادهايي كه معادل مجلسهاي موسسين و قانونگزاري معاصر اند، يكي ديگر از عرصه هاي كاربرد اين زبان به عنوان زباني رسمي و دولتي در ايران است. اسناد و مدارك تاريخي موجود نشان مي دهند كه در همه قورولتاهاي دولتهاي توركي حاكم بر ايران، زبان بكار برده شده زبان توركي بوده است. برجسته ترين نمونه، قورولتاي موغان در دوره نادر شاه افشار است. زبان رسمي اين قورولتاي توركي بوده و خود نادرشاه نيز با همه مدعووين و مهمانان داخلي و خارجي، صرفا به توركي صحبت كرده است.

 

زبان توركي، زبان يادمانهاي تاريخي: يكي ديگر از مصاديق رسمي و دولتي بودن زبان توركي در تاريخ ايران، كاربرد آن در يادمانهاي تاريخي برپا شده توسط دولتهاي توركي حاكم بر ايران و سلاطين و مقامات اين دول توركي است. دو نمونه مهم از اينگونه يادمانهاي دولتي با متون توركي، سردر حرم امام علي در نجف عراق و سنگنوشته معروف به كتيبه نادري و يا كتيبه كلات در ايران است. اين دو يادمان به امر نادرشاه افشار و با اشعار توركي برپا گرديده اند.

 

زبان توركي، زبان رسمي نهاد دولتي ملك الشعرائي: در گذشته ملك الشعرائي مقامي رسمي و دولتي بود و از سوي پادشاه اعطا مي شد. زباني كه ملك الشعراها در سرودن اشعار خود از آن استفاده مي كردند، زبان رسمي و دولتي دولت مذكور بوده و سروده هاي آنها نيز داراي ارج و منزلت اسناد رسمي بوده است. زبان توركي–در برخي مقاطع حتي به تنهائي- زباني رسمي نهاد ملك الشعرائي در دولتهاي توركي بوده است. به عنوان نمونه در دوره شاه اسماعيل صفوي، حبيبي شاعر توركي سراي معروف متولد برگشاد، ملك الشعراي دربار امپراتوري صفوي بود و شعري به فارسي از او در دست نيست. اين بدان معني است كه در عهد وي، توركي يگانه زبان رسمي و دولتي دولت صفوي بوده است. در برخي موارد نيز همزمان دو منصب ملك الشعرائي يكي براي توركي و ديگري براي زبان ديگري مانند فارسي وجود داشته است. به عنوان مثال تاثير تبريزي، ملك الشعراي دوره شاه سليمان و شاه سلطان حسين، داراي منصب ملك الشعرائي توركي بوده است. (از سروده هاي رسمي وي: قصيده توركي در مدح شاه سليمان الصفوي، قصيده توركي به مناسبت جلوس به تخت شاه سلطان حسين الموسوي، ترجيع بند توركي، مثنوي توركي عيد سروده شده به امر پادشاه، غزل توركي به مناسبت تشريف فرمائي شاهزاده سلطان اكبر ايبن اورنگ زيب).

 

زبان توركي در مراسم مذهبي دولتي: زبان توركي از سوي دولتهاي حاكم بر ايران به عنوان زبان رسمي آئينها، مراسم و تبليغات ديني نيز بكار رفته است. كاربرد زبان توركي به عنوان زبان دولتي ديني حتي پس از سقوط دولت قاجار و در اوان دوره پهلوي نيز ادامه داشته است. چنانچه در منابع تاريخي از شركت رضاخان (سرادر سپه) در مراسم عزاداري عاشورا در مسجد تركان (مسجد شيخ عبدالحسين) و خواندن نوحه توركي سخن گفته مي شود.

 

چهارشنبه 01 خرداد 1392 :: 08:15 :: نويسنده : turkdonyasi

يكهزار واژه اصيل تركي در پارسي 1000

1. آئينه

= آينا = آي (ماه) + نا (اك) = ماه وش ، تركيب آينا مانند دُرنا و قيْرنا

2. آئين

= آييْن و اوْيوُن = جشن ، مراسم جشن باستاني و ساليانة تركهاي چين

3. آباد

= آپاد ، آوا ، اوْوا ، آواد = از ريشه هاي قديمي ترك بمعناي جاي خرّم و سرسبز ، محل زندگي آدمي ، بصورت پسوند در انتهاي اكثر روستاها ، اَبَد در عربي نيز جمع اين ريشه است: ابدالآباد = منتهي الآباد ، آوادانليق = آباداني ؛ احتمالاً اوْبا نيز محرف همين كلمه است و ريشة اصلي آباد نيز همان اوْب (محل زندگي) است. در واقعيت هم جاي زندگي انساني را آبادي مي گويند نه جاي پر آب را! كه اگر غير اين بود بايستي درياها و جزائر را بزرگترين آباديها مي پنداشتيم. احتمال خيلي قوي ائو (= محل زندگي) نيز محرف همين اوْب باشد. پسوند آوا از قديمي ترين پسوندها در انتهاي نام دهات ترك مي باشد.

4. آبجي
= آباجيْ = آغاباجي = آغا (پيشونداحترام براي خانمها) + باجي (خواهر) = خواهر مكرمه و بزرگوار
5. آتاباي/ت

= آتا (پدر) + باي (باخ: بيگ) = بيگ بزرگ ، بيگ پدر ، طايفة بزرگ تركمني (18)

6. اتابك

= آتابك = آتابئيگ = آتا (پدر ، بزرگ) + بيگ (ه.م) = خان بزرگ ، خان خانان ، وزير ، سابقاً از رتبه هاي درباري در حكومت هاي ترك (باخ: اتابكان) (1،27):

اي صبا برساقي بزم اتابك عرضه دار

تا ازآن جام زرافشان جرعه اي بخشد بمن/حافظ

7. اتابكان

اتابك از رتبه هاي بالاي درباري بود و سلسله حكومتهائي در نقاط مختلف دنيا تشكيل دادند از جمله:

اتابكان آذربايجان(531-622 ق) ، اتابكان اربل (539-630 ق) ، اتابكان الجزيره (576-648 ق) ، اتابكان شام (497-549 ق) ، اتابكان سنجار(566-617 ق) ، اتابكان فارس(543-686 ق) ، اتابكان لرستان (543-740 ق) ، اتابكان موصل(521-631 ق)

8. آتاترك/ت

= آتا (پدر ، بزرگ) + تورك = پدر ترك ، ترك بزرگ ، لقب مصطفي كمال پاشا

9. آتاش

= آداش = آدداش = آد (نام) + داش (هم) = همنام (1)

10. اتاغه

و اتاقه = اوْتاقا = اوْتاق (ه.م)+ ا(اك) = كلغي با پرهاي بعضي مرغان

11. اُتاق

= اوْتاق = اوْداق = اود(اودماق = آتش زدن)+ اق(اك) = جاي گرم ؛ اودا = منزلگاه ، اوتاغه (ه.م) ؛ اجاق (ه.م) محرّف اين كلمه است.

12. اتاليق /ت

= آتاليْق = آتا (پدر) + ليق (اك) = پدري ، للـه ، نگهبان ، منصبي در عهد صفوي ؛ اتاليقانه = شايسته (1،19)

13. اُتراق

= اوْتوُراق = اوتور (اوتورماق = نشستن) + اق (اك) = نشست ، جلوس ، استراحت كاروان بعد از يك حركت طولاني

14. اَترك

= بنظر همان اترنگ (ه.م) باشد كه در تركي اتره و اترك مي گويند ، در تركي اوغوزي يعني مرد سفيد مايل به سرخ (2) ، رود مرزي ايران و تركمنستان

15. اَترنگ

= ات (گوشت) + رنگ = رنگ گوشت ، صورتي رنگ

16. آتسز/ت

= آدسيْز = آد (نام ، شهرت) + سيز (اك صلبيت ، بي) = بي نام ، بي شهرت ، بي آوازه ، ابن محمدبن انوش تگين از سلسلة خوارزمشاهيان كه بين 521 تا 551 ه.ق حكومت مي كرد. از آنجاكه گاهي آنرا اَتسز مي خوانند به اشتباه آنرا بي گوشت (اَت= گوشت) و لاغر معني مي كنند.

17. آتش

و آتيْش = آت (آتماق = انداختن ، پرتاب كردن) + يش (اك مفاعله) = پرتاب دو طرفه ، به هم تير انداختن ، شليك به هم ، جرقّه ؛ شايد آتش بمعناي برافروخته فارسي باشد ولي در معناي اخير تركي است.

18. اَتليق

و اَتليغ = آتليْق = آت (اسب) + ليْق (اك) = اسب داري ، سواردلاور ، شخص مشهور ؛ اتلغ ار = سواره (1،19)

19. اُتو

= اوتو = اوت (اوتمك = پاك كردن ، زدودن ناپاكي ، به آتش گرفتن پشم و مو) + و (اك) = وسيلة صاف كردن چين و چروك ؛ اوتويه دوشمك = به اتو افتادن = تغيير ماهيت دادن

20. آتيش باي



ادامه مطلب ...
چهارشنبه 01 خرداد 1392 :: 08:11 :: نويسنده : turkdonyasi

افعال پر كاربرد تركي

 

 

آمدن : گلمك

خنديدن: گولمك

رفتن: گئتمك

يخ بستن: دونماق

گفتن: دئمك

خوردن: يئمك

بريدن: كسمك

كشيدن: چكمك

شستن: يوماق

ماليدن: اووماق

سوراخ كردن: دلمك

پوشيدن:گي مك

پاشيدن: سپمك

دوختن: تيكمك

ايستادن:دورماق

بيهوش شدن:اويماق

گذشتن: گئچمك

ماندن:قالماق

صبركردن:دوزمك

داخل شدن:گيرمك

قهركردن:دونمك

مردن:اولمك

پرشدن:دولماق

شدن:اولماق

كردن: اله مك

گم شدن:ايتمك

پژمرده شدن:سولماق

انداختن:سالماق

باريدن:ياغماق

خوابيدن:ياتماق

شناكردن:اوزمك

بيداركردن:اوياتماق

بيدارشدن:اويانماق

ورم كردن:شيشمك

سيرشدن:دويماق

ديدن:گورمك

راندن:سورمك

تاكردن لباس:بوكمك

پيچ دادن:بورماق

ريختن:توكمك

زاييدن:دوغماق

نوشيدن:ايچمك

پاره كردن:جيرماق

خريدن:آلماق

گرفتن:آلماق

Gəlmək

Gölmək

Getmək

Dunmaq

Demək

Yemək

Kəsmək

Çəkmək

Yumaq

Urmaq

Dəlmək

Geymək

Səpmək

Tikək

Durmaq

Oymaq

Geçmək

Qalmaq

Dözmək

Girmək

Donmək

Ölmək

Dolmaq

Olmaq

Eləmək

Itmək

Sulmaq

Salmaq

Yağmaq

Yatmaq

Üzmək

Uyatmaq

Uyanmaq

Şişmək

Doymaq

Görmək

Surmək

Bökmək

Burmaq

Tökmək

Duğmaq

Içmək

Cirmaq

Almaq

Almaq

دادن:وئرمك

زدن:وورماق

نوشتن:يازماق

بدست گرفتن:توتماق

حدس زدن:يورماق

پيداكردن:تاپماق

دانستن:بيلمك

دزديدن:قاپماق

ساختن:ائتمك

نگاه كردن:باخماق

دوشيدن:ساغماق

حرف زدن:دينمك

انداختن:آتماق

فروختن:ساتماق

سوارشدن:مينمك

نمازخواندن:قيلماق

بافتن:هورمك

چشيدن:دادماق

بوسيدن:اوپمك

عرق كردن:ته رلمك

پوسيدن:چورومك

رسيدن:يتيشمك

خشكيدن:قوروماق

رقصيدن:اويناماق

پيرشدن:قاريماق

آتش گرفتن:آليشماق

چاييدن:اووشوومك

صداكردن:سسله مك

گريه كردن:آغلاماق

ياددادن:بيلديرمك

كشتن:اولدورمك

فرستادن:گوند ه رمك

شكستن:سينديرماق

پركردن:دولدورماق

بلندكردن:قوؤزاماق

داغ كردن:داغلاماق

بستن:باغلاماق

تعطيل كردن:باغلاماق

تمام شدن:بيتمك

درك كردن:آنلاماق

بخشيدن:باغيشلاماق

دوستداشتن:سئومك

آشناكردن:تانيشماق

آشناشدن:تانيش اولماق

Vermək

Vurmaq

Yazmaq

Tutmaq

Yörmaq

Tapmaq

Bılmək

Qapmaq

Etmək

Baxmaq

Sağmaq

Dinmək

Atmaq

Satmaq

Minmək

Ğilmaq

Hörmək

Dadmaq

Öpmək

Tərləmək

Çürumək

Yetişmək

Qurumaq

Oynamaq

Qarimaq

Alişmaq

Üşümək

Səsləmək

Ağlamaq

Bıldırmək

Uldurmək

Göndərmək

Sindirmaq

Doldurmaq

Qovzamaq

Dağlamaq

Bağlamaq

Bağlamaq

Bitmək

Anlamaq

Bağişlamaq

Sevmək

Tanişmaq

Tanişo

 



ادامه مطلب ...
موضوعات
پيوندها
💬 نظرات کاربران
💬ثبت نام کاربران
💬ورود کاربران